ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Μία εξαιρετικά επίκαιρη εκδήλωση για τον Ελληνικό πολιτισμό, τον μεγάλο
Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και την πολιτική συγκυρία, διοργανώνει το “Κιβώτιο
Πολιτισμού”, με θέμα: “Ο βενετο-κρητικός Γκρέκο και η φασιστική διανόηση”, στο
Πολύκεντρο Nεολαίας, στις 8 το βράδυ την προσεχή Τετάρτη, 17 Μαΐου, με ομιλητή τον
Επίκουρο Καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Παναγιώτη
Ιωάννου. Το έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, από τα τέλη του 19ου
αιώνα που επανακαλύφθηκε, έχει τύχει πολλών ερμηνευτικών,
ιστορικών και μη, προσεγγίσεων και έχει δοκιμάσει όχι μόνον την αντοχή και την
καταλληλότητα ετικετών υφολογικού χαρακτήρα αλλά και τις ίδιες τις δυνατότητες,
τους περιορισμούς ακόμα και τη φαντασία των ιστορικών της τέχνης και όχι μόνον.
Σε περιόδους κρίσης, όπως ήταν εκείνη του Μεσοπολέμου, στη φιγούρα του
Θεοτοκόπουλου προβλήθηκαν ιδεολογικά φορτισμένες εικόνες που έμελλαν να
αλλοιώσουν για μεγάλο διάστημα το ιστορικό και καλλιτεχνικό του πρόσωπο. Στην
περίπτωση της φασιστικής Ιταλίας, με την εικόνα του «βενετο-κρητικού Γκρέκο»,
στην οποία θα αναλυθούν και θα καταδειχθούν στην παρούσα ευκαιρία, εξυπηρετήθηκαν
οι ανάγκες του καθεστώτος· στη συνέχεια, εκείνες, εξίσου ανεξέλεγκτες, του
εμπορίου. Το εν λόγω θέμα που θα αναπτυχθεί είναι μείζον ζήτημα Δημοκρατίας
τόσο της Τέχνης όσο και της Πολιτικής με αφετηρία έναν από τους μεγαλύτερους
πνευματικούς δημιουργούς της Ανθρωπότητας, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, ο οποίος
σε εξαιρετικά επώδυνες συνθήκες, όπως ήταν αυτές τις Αντιμεταρρύθμισης με την
θρησκευτική μισαλλοδοξία και τον πολύπλευρο φανατισμό που επικράτησε, ο ίδιος,
αντιστάθηκε με το γραπτό του έργο και υπερασπίστηκε την Φιλοσοφία και την
Δημοκρατία, τις οποίες συνέδεσε με την Τέχνη και τον Πολιτισμό. Ταυτόχρονα όμως
η επικαιρότητα της ανάλυσης πάνω στις παραχαράξεις του έργου του Γκρέκο, που θα
πραγματοποιήσει ο κορυφαίος από τη νέα γενιά των Ελλήνων επιστημόνων στο πεδίο
των Ανθρωπιστικών Επιστημών, Παναγιώτης Ιωάννου, - ο οποίος ήδη έχει τύχει της
διεθνούς αναγνώρισης-, έχει να κάνει και με το παρόν, διότι στοιχεία
παραχάραξης σε έργα μεγάλων δημιουργών, όπως του Θεοτοκόπουλου επαναλαμβάνονται
μέσα στην σημερινή πολύπλευρη πολιτισμική κρίση με διάφορα προσωπεία. Η άνοδος
της ακροδεξιάς και του φασισμού στην Ευρώπη έθετε και θέτει στην ημερήσια
διάταξη την παραμόρφωση συμβόλων και εννοιών για να επιβάλλει τον ολοκληρωτισμό
της. Μετά την παραμόρφωση αυτή αναλαμβάνει η αγορά με βάση το κέρδος των
εμπόρων να κυκλοφορήσει με το αζημίωτο τα παραμορφωμένα έργα τέχνης.
Βιογραφικό
Ο
Παναγιώτης Κ. Ιωάννου διδάσκει από το 2005 ιστορία της τέχνης της Αναγέννησης
και του Μπαρόκ στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Συνεργάζεται ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος
Τεχνολογίας και Έρευνας, διευθύνοντας το πρόγραμμα «Έλληνες καλλιτέχνες στη
Δύση (15ος–19ος αι.)». Έχει διατελέσει
υπότροφος ερευνητής στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών
Σπουδών της Βενετίας. Από το 1994 έως το 1997 ήταν μέλος της ομάδας έρευνας, τεκμηρίωσης
και σύνταξης για το Λεξικό ελλήνων καλλιτεχνών (16ος-20ός αι.), εκδοτικός οίκος
«Μέλισσα», Αθήνα.
Έχει
εκδώσει τις μονογραφίες: Belisario Corenzio.
Η ζωή και το έργο του, Βενετία -
Ηράκλειο, 2011 και Λεονάρντο ντα Βίντσι / Λεόν Μπαττίστα Αλμπέρτι
/ Αντρέα Πότσο, Διά την ζωγραφίαν. Οι πρώτες μεταφράσεις κειμένων
τέχνης από τον Παναγιώτη Δοξαρά, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
/ Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, 2016 (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών).
Έχει επίσης δημοσιεύσει μελέτες σε συλλογικούς τόμους και σε
επιστημονικά περιοδικά στην Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Γερμανία. Είναι
συνεργάτης σύνταξης του περιοδικού Ιστορία της τέχνης, μέλος της Επιστημονικής
Επιτροπής για το «Έτος Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, 2014».
Το 2014 έλαβε το «Diploma di benemerenza, medaglia d'oro» από τη
Società Dante Aligheri στη Ρώμη, για τη συμβολή του στη μελέτη της ιταλικής
τέχνης της Αναγέννησης και του Μπαρόκ.
